نظر علي الطالقاني

39

كاشف الأسرار ( فارسى )

خلاصه چون جميع فيوضات در دست خدا و پيغمبر و امام است نه غير ، و مستحق فيض و احسان هم نيست مگر محبّ و دوست چنانچه دانستى ، پس شناختن اين سه بالخصوص و دوست داشتن هر يك بالخصوص واجب است عقلا . و از همين معلوم شد كه شناختن غير ايشان بالخصوص لازم نيست ، زيرا كه فيض در دست غير ايشان نيست . و به همين اشارات اكتفا شد و در خيال دارم كه ان شاء اللّه با مساعدت توفيق رساله مبسوطى در محبّت بنويسم اگر چه اهل ذوق را همين اشارات هم كافى است و عمدهء مطلب اين است كه ما را محبّت خدا بالذّات ممكن نيست و چون محبّت دوستان او بالواسطه محبّت او است پس لهذا محبّت ايشان و معرفت ايشان در حق ما واجب بالذّات شد . فافهم . و امّا وجوب معرفت و اعتقاد به معاد و قيامت عقلا ، بسيار واضح است زيرا كه اگر كسى اعتقاد نكند كه بعد از مردن دوباره همه زنده مىشوند و ابد الآباد زنده مىمانند ، پس هر كه در دنيا اطاعت كرده در مقامات عاليه جزاى خير يابد از حور و قصور و كوثر و غير اينها ، و هر كه اطاعت نكرده در دركات جهنّم به انواع عذاب معذّب باشد ، و اين مطلب را درست نكرده باشد و چنان داند كه العياذ باللّه مثل درخت است كه چون مرد خاك خواهد شد و ديگر زنده نخواهد شد تا نيك و بدى ببيند ؛ ديگر به جهت چه خواهد اطاعت نمود و چرا زحمت بر خود قرار مىدهد و ترك شهوات مىكند و آنچه از معاصى او را ممكن شود چرا نمىكند ؟ بلكه در اين صورت اگر اطاعت كند و دست از لذّات معاصى كوتاه كند هرآينه ديگران او را تسفيه كنند و او را مجنون شمرند . وا عجباه ، حال كه اين اعتقاد در ميان است ببين چه هنگامه است و مردم چگونه دين به دنيا فروخته‌اند كه از هر صد نفر يقينا يكى ظاهر العداله نيست و از هر صد ظاهر العداله يكى در واقع زاهد و متّقى مانند سلمان و ابو ذر نيست و از چندين هزار زاهد و متّقى يكى معصوم نيست . با اين همه نويد و وعيد قيامت و با اين همه حدود و تعزيرات شرع و عرف در دنيا حالت مردم اين است كه مىبينى ، پس اگر اين اعتقاد نبود چه بود ؟ حالا كه هست از تقليد و متابعت شرع گويا جز اسمى و جز كلمهء شهادتين و اقرار به ائمّه ( ع ) چيز درستى در دست مردم باقى نمانده و از مردم يقينا از صد نفر يكى خمس و زكات و مال فقراء درست نمىدهند . خلاصه بر اهل بصيرت مخفى نيست كه هر چه از اهل زمان شكوه كنم كم كرده‌ام . با آنكه ظاهر است كه اين بىمبالاتى غالب ناس و شكوهء علماء